Yrd. Doç. Dr. Kerim Kara

Kişisel İnternet Sitesi

Fameder divx film izle porno sex porno izle porno izle

Yahyâ-yı Şirvânî

Yazar: Kerim Kara | Yayın zamanı: 23 Aralık 2008 | Yorum yapılmamış

Yahyâ Şirvânî; Pîr Ömer Halvetî’den sonra bu tarîkatın en önemli şahsiyeti “Pîr-i sânî” olarak kabûl edilen Seyyid Yahyâ Şirvânî’dir. Şirvan’ın merkezi Şemâhi’de doğan Yahyâ Şirvânî’nin İmam Mûsa Kâzım’ın neslinden olup ecdâdı muhitlerinde nakîbü’l-eşrâf idi. Sadreddîn Hiyâvî’den hilâfetle Bakü’ye gitmiş ve hayâtının sonuna kadar orada irşatta bulunmuştur. Kendisi aynı zamanda şeyhinin dâmâdı idi. Kırk kadar şûbesi bulunan Halvetiye tarîkatinin bu kadar çok yayılmasında en önemli âmil olarak Yahyâ Şirvânî’nin yetiştirdiği halîfeleri etrâfa göndermesi kabul edilir.

Aynı zamanda âlim olan Yahyâ Şirvânî arkasında eserler[1] bırakmış ve en önemlisi de Halvetîlerce pek önem verilen Vird-i Settâr’ı tertip etmiştir. Yahyâ Şirvânî Halvetiye tarîkatine önemli yenilikler getirmiştir. Meselâ Lemezât’ta ilk defa dâllı tâcı giyenin Ömer Halvetî olduğu yazılırken bir diğer rivâyete göre ilk defa bu tâcı ihdâs eden kişi Seyyid Yahyâdır.[2]

Yahyâ Şirvânî’ye nisbet edilen eserler şunlardır; Esrâru’t- tâlibîn, Şifâü’l-esrâr, Esrâru’l-vahy, Keşfü’l-kulûb, Merâtib-i esrâri’l-kalb, Esrâru’l-vuzû’, Rumûzu’l-irşâdât, Menâzilü’l-ârifîn, Şerh-i esmâ-i seb’a veyâ Semâniye, Şerh-i süâlât-ı Gülşen-râz, Atvâru’l-kalb, ilm- ledün. Bunlardan Esrâru’t-tâlibîn’in basıldığı, bunun dervişlere pek lüzumlu sayıldığı rivâyet edilmektedir.

Ona mahsus uygulamalardan birisi de şudur; o bütün dervîşlerini yedi isimle (Esmâ-i seb’a ile) teslîk ederken[3] hâssaten Mevlânâ Yûsuf Mahdûm’u beş isim ilâvesiyle -ki Kadir, Kavî, Cebbâr, Mâlik ve Vedûdtur- on iki isimle sülûk ettirmiştir.[4] Halvetîye’de Yiğitbaşı Ahmed Marmarâvî’den[5] gelen kollarda da on iki isim olması, Seyyid Yahyâ’dan değil, kendi ziyâdelerindendir.[6] 862 (1459) ya da 868 de[7] Bakü’de vefat eden Yahyâ Şirvânî oraya defnedilmiştir.[8]

Başlıca halîfeleri: Dede Ömer Rûşenî, Şeyh Alâeddîn, Pîr Şükrullah, Habîb Karamânî, Pîr Muhammed Erzincânî’dir. Vefâtından sonra yerine geçen Pîr Muhammed Erzincânî, bir rivâyete göre ise Dede Ömer Rûşenî’dir.

Yahyâ Şirvânî’den sonra Halvetiye tarîkati çeşitli kollara ve şûbelere ayrılmıştır. Bu kollar:

  1. Rûşeniyye, (935/1538) de vefat eden Dede Ömer Rûşenî tarafından kurulmuştur.
  2. Cemâliyye, (903/1497) de vefat eden Cemâl el-Halvetî tarafından kurulmuştur.
  3. Ahmediyye, (910/1504)de vefat eden Yiğitbaşı Ahmed Şemseddîn Marmarâvî tarafından kurulmuştur. Halvetiye’de bu kola “Orta Kol” adı verilir.
  4. Şemsiyye, (1006/1597) de vefat eden Şemseddîn Ahmed Sivâsî tarafından kurulmuştur.[9]

[1] Eserlerinden bâzıları.; Keşfü’l-Kulûb, Merâtib-ü Esrâri’l-Kulûb, Menâzilü’l- Ârifîn, ilm-i ledünnî
[2] Bkz. Hediyyetü’l-İhvân, Şeyh Nazmî Muhammed b. Ramazan. Süleymâniye Ktp. Reşid Efendi ,nr.495. vr.50/b.
[3] Tasavvufta Hakk’a ermek için bir mürşidin öncülüğünde ve denetiminde çıkılan mânevî yolculuğa seyr-ü sülûk denilir. Teslîk etme mürşidin tâlibe seyr-ü sülûk ettirmesidir. Daha fazla bilgi için, Bkz. Uludağ Süleyman, Tasavvuf Terimleri Sözlüğü, s.428.
[4] Hediyyetü’l-İhvân, vr.48/b.
[5] Yiğitbâş Ahmed Marmaravî hakkında Ahmed Ögke bir doktora çalışması yapmıştır. Eseri İnsan Yayınları basmıştır.
[6] Hediyyetü’l-İhvân, a.y.
[7] Mir’âtu’t-Turuk, s.27.
[8] Vicdânî, a.g.e., s.25-27
[9] Bandırmalı-zâde Mir’âtü’t-Turuk, s. 26-42; Tomâr, s.41-117; Sefîne, c.III. s.91

Yorum Yapın